Bộ Y tế lưu ý người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh nền và suy giảm miễn dịch cần đặc biệt thận trọng trước nguy cơ biến chứng.

Sáng 1/10, Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế cho biết số trường hợp mắc cúm mùa trong một số tuần gần đây có xu hướng gia tăng nhẹ, song chưa ghi nhận sự gia tăng bất thường của các trường hợp nặng hoặc tử vong.

Cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm gây ra, lây truyền chủ yếu qua các giọt bắn đường hô hấp hoặc qua tiếp xúc với bề mặt có virus. Bệnh có thể xuất hiện quanh năm nhưng thường tăng vào thời điểm giao mùa, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nóng lạnh thay đổi thất thường.

Phần lớn người mắc cúm có biểu hiện nhẹ và có thể tự hồi phục. Tuy nhiên, bệnh vẫn có khả năng diễn biến nặng, gây biến chứng ở những nhóm có nguy cơ cao.

Cục Phòng bệnh lưu ý các nhóm cần đặc biệt thận trọng gồm người trên 65 tuổi; trẻ em dưới 5 tuổi; phụ nữ mang thai, đặc biệt trong 3 tháng cuối thai kỳ; phụ nữ mới sinh trong vòng 2 tuần; người mắc bệnh tim mạch, bệnh phổi mạn tính, suy thận, xơ gan, đái tháo đường; người suy giảm miễn dịch hoặc người xuất hiện dấu hiệu bệnh diễn biến nặng.

Những trường hợp thuộc nhóm nguy cơ cao cần liên hệ hoặc đến cơ sở y tế để được tư vấn, khám và xử trí kịp thời nếu xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ.

Để chủ động phòng bệnh, Bộ Y tế khuyến cáo người dân đeo khẩu trang đúng cách tại cơ sở y tế, phương tiện giao thông công cộng, nơi đông người hoặc không gian kín, thông khí kém. Người có triệu chứng viêm đường hô hấp nên đeo khẩu trang khi tiếp xúc với người khác.

Người dân cần che miệng, mũi khi ho hoặc hắt hơi bằng khăn giấy dùng một lần hoặc khuỷu tay áo; rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch hoặc dung dịch sát khuẩn; hạn chế đưa tay lên mắt, mũi, miệng; vệ sinh các bề mặt thường xuyên tiếp xúc và tăng cường thông khí tại nơi ở, nơi làm việc, lớp học.

Bộ Y tế cũng khuyến cáo hạn chế tiếp xúc gần với người mắc hoặc nghi mắc bệnh đường hô hấp. Người có triệu chứng sốt, ho, đau họng, sổ mũi nên nghỉ ngơi, hạn chế tiếp xúc với người khác và theo dõi sức khỏe.

Duy trì chế độ ăn đủ chất, vận động hợp lý, ngủ đủ giấc cũng là những biện pháp hỗ trợ nâng cao sức khỏe. Người mắc bệnh nền cần tuân thủ điều trị và kiểm soát tốt tình trạng bệnh.

Cục Phòng bệnh đặc biệt lưu ý người dân không tự ý sử dụng thuốc kháng virus hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định của nhân viên y tế. Cơ quan này cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan theo dõi sát diễn biến cúm mùa, cập nhật thông tin và triển khai các biện pháp phòng, chống phù hợp.

Về phòng bệnh cúm mùa bằng vắc-xin, theo bác sỹ Nguyễn Văn My, Hệ thống Tiêm chủng Long Châu, hiệu quả bảo vệ có thể lên tới khoảng 90%. Tuy nhiên, khả năng bảo vệ thường chỉ duy trì từ 6-12 tháng do virus cúm liên tục biến đổi và xuất hiện các chủng lưu hành mới mỗi năm.

Vì vậy, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến cáo mọi người nên tiêm nhắc vắc-xin cúm hằng năm, với khoảng cách tối thiểu 12 tháng giữa hai mũi tiêm để duy trì hiệu quả phòng bệnh tối ưu. Khuyến cáo này đặc biệt quan trọng đối với trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch - những nhóm có nguy cơ cao gặp biến chứng nặng khi mắc cúm.

Chuyên gia cho rằng, cơ thể cần khoảng hai tuần sau tiêm để hình thành lượng kháng thể bảo vệ. Do đó, người dân nên chủ động tiêm phòng trước mùa dịch hoặc ngay khi có điều kiện, thay vì chờ đến khi dịch bùng phát. "Không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc cúm, vắc-xin còn góp phần làm giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh nếu không may nhiễm virus, đồng thời hạn chế nguy cơ nhập viện, viêm phổi, suy hô hấp, biến cố tim mạch và tử vong", bác sỹ Nguyễn Văn My nhấn mạnh.

Cùng với tiêm chủng, những biện pháp vệ sinh cá nhân vẫn có ý nghĩa quan trọng trong cắt đường lây truyền. Người dân cần rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch, nhất là sau ho, hắt hơi, trước bữa ăn hoặc sau tiếp xúc với dịch tiết đường hô hấp. Hạn chế đưa tay chưa được vệ sinh lên mắt, mũi, miệng để giảm nguy cơ virus xâm nhập cơ thể.

Lúc ho hoặc hắt hơi, nên che miệng, mũi bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay áo, bỏ khăn giấy đã sử dụng đúng chỗ và vệ sinh tay ngay sau đó. Người đang sốt, ho, sổ mũi hoặc có biểu hiện nghi mắc bệnh đường hô hấp nên đeo khẩu trang lúc tiếp xúc với người khác, đặc biệt tại khu vực đông người.

Người mắc hoặc nghi mắc cúm cũng cần hạn chế tiếp xúc gần với trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền. Không gian sinh hoạt trong gia đình nên được giữ thông thoáng, các bề mặt thường xuyên tiếp xúc cần được vệ sinh và trẻ nhỏ nên hạn chế đến khu vực đông người trong giai đoạn bệnh hô hấp gia tăng.

Duy trì chế độ ăn đa dạng, đủ dinh dưỡng, uống đủ nước, ngủ đủ giấc và hạn chế thức khuya giúp cơ thể duy trì thể trạng tốt. Người mắc cúm có thể sử dụng đồ uống ấm phù hợp để giảm cảm giác khó chịu, nhưng các biện pháp hỗ trợ không thể thay thế vắc-xin phòng bệnh hoặc thuốc điều trị trong trường hợp có chỉ định.

Không phải tất cả người mắc cúm đều cần nhập viện hoặc sử dụng thuốc kháng virus. Tuy nhiên, người thuộc nhóm nguy cơ cao cần thận trọng ngay từ những triệu chứng đầu tiên và không nên kéo dài việc tự điều trị nếu sức khỏe diễn biến bất thường.